Η περίοδος των Πανελληνίων είναι μία από τις πιο απαιτητικές φάσεις στη ζωή ενός εφήβου. Χρειάζονται πειθαρχία, επιμονή και ψυχική αντοχή.
Όμως δεν είναι — και δεν πρέπει να γίνουν — το μέτρο της αξίας ενός ανθρώπου.
Μαζί με το διάβασμα, τις εξετάσεις και την αγωνία για το μέλλον, πολλά παιδιά καλούνται να διαχειριστούν έντονο άγχος, πίεση και συναισθηματική φόρτιση.
Στο περιβάλλον της εκπαίδευσης, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, συναντάμε συχνά μαθητές που προσπαθούν καθημερινά να ανταποκριθούν σε υψηλές απαιτήσεις, να πετύχουν τους στόχους τους και να νιώσουν ότι δικαιώνεται η προσπάθειά τους.
Παιδιά που κουβαλούν πολύ περισσότερο άγχος από αυτό που δείχνουν. Παιδιά που προσπαθούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις, να μην απογοητεύσουν τους γονείς τους, να αποδείξουν την αξία τους μέσα από βαθμούς και επιτυχίες. Παιδιά που έχουν μάθει να πιστεύουν ότι το μέλλον τους κρίνεται αποκλειστικά μέσα σε λίγες ώρες εξέτασης.
Η ψυχική υγεία δεν είναι πολυτέλεια
Στην ελληνική κοινωνία συχνά μιλάμε για την ακαδημαϊκή επίδοση, αλλά πολύ λιγότερο για την ψυχική κατάσταση των παιδιών. Ρωτάμε:
- «Πόσο έγραψες;»
- «Διάβασες αρκετά;»
- «Πού θα περάσεις;»
Σπανιότερα όμως ρωτάμε:
- «Πώς αισθάνεσαι;»
- «Αντέχεις;»
- «Χρειάζεσαι βοήθεια;»
- «Τι σε φοβίζει περισσότερο αυτή την περίοδο;»
Η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τις “δύσκολες” περιπτώσεις. Αφορά κάθε παιδί που πιέζεται, που εξαντλείται, που φοβάται να αποτύχει, που νιώθει μόνο μέσα στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Το άγχος των εξετάσεων εκφράζεται με πολλούς τρόπους:
- αϋπνία,
- κρίσεις πανικού,
- απομόνωση,
- ξεσπάσματα,
- σωματικά συμπτώματα,
- χαμηλή αυτοεκτίμηση,
- αίσθημα ανεπάρκειας,
- παραίτηση.
Και πολλές φορές αυτά τα σημάδια περνούν απαρατήρητα, γιατί το παιδί «συνεχίζει να διαβάζει», «είναι ήσυχο» ή «δεν δημιουργεί προβλήματα».
Ο ρόλος των γονιών αυτή την περίοδο είναι καθοριστικός
Αγαπητοί γονείς,
Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις. Χρειάζεται όμως να είστε διαθέσιμοι.
Να δημιουργείτε ένα περιβάλλον όπου το παιδί θα μπορεί να εκφράσει τον φόβο και την απογοήτευσή του χωρίς να νιώθει ότι σας απογοητεύει .
Να θυμίζετε ότι:
- η αξία ενός ανθρώπου δεν καθορίζεται από έναν βαθμό,
- η αποτυχία δεν είναι καταστροφή,
- υπάρχουν πολλοί δρόμοι στη ζωή,
- κανένα όνειρο δεν τελειώνει σε μία εξέταση.
Ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, τα παιδιά σας χρειάζονται περισσότερο από ποτέ:
- ξεκούραση,
- ενσυναίσθηση,
- ρεαλιστικές προσδοκίες,
- συναισθηματική ασφάλεια,
- ανθρώπους που θα τα ακούσουν πραγματικά.
Δεν χρειάζεται να λέτε όλες τις σωστές λέξεις. Χρειάζεται όμως να είστε ένα ασφαλές μέρος.
Να μπορεί το παιδί να σας πει:
«Φοβάμαι.»
«Κουράστηκα.»
«Δεν ξέρω αν μπορώ άλλο.»
χωρίς να ακούσει αμέσως:
«Μην αγχώνεσαι.»
«Όλοι περνάνε το ίδιο.»
«Διάβασε λίγο ακόμα.»
Μερικές φορές, η μεγαλύτερη βοήθεια είναι απλώς:
να ακούσετε χωρίς να διορθώσετε.
Αυτό που χρειάζονται περισσότερο τώρα δεν είναι άλλη πίεση
Είναι να νιώσουν ότι δεν αγαπιούνται υπό όρους.
Ότι:
- δεν χρειάζεται να αποδείξουν την αξία τους μέσα σε τρεις ώρες εξέτασης,
- δεν θα χάσουν την αποδοχή των ανθρώπων τους αν κάτι δεν πάει όπως περιμένουν,
- η ζωή τους δεν τελειώνει σε ένα αποτέλεσμα.
Γιατί όταν ένα παιδί πιστεύει ότι «αν αποτύχω, τελείωσαν όλα», τότε δεν κουβαλά μόνο άγχος εξετάσεων.
Κουβαλά φόβο για τον ίδιο του τον εαυτό.
Και πολλές φορές αυτά τα παιδιά θεωρούνται απλώς…«αγχωμένα».
Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να είναι παιδιά που έχουν φτάσει στα όριά τους.
Να μάθουμε τα παιδιά να ζητάνε βοήθεια
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα γύρω από την ψυχική υγεία είναι ότι πολλοί νέοι μεγαλώνουν πιστεύοντας πως πρέπει να τα καταφέρνουν μόνοι τους.
Η αναζήτηση βοήθειας όμως δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη.
Η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας, με έναν σύμβουλο, με έναν εκπαιδευτικό ή με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά και ουσιαστικά.
Κανένα παιδί δεν πρέπει να αισθάνεται ότι είναι μόνο του.
Οι Πανελλήνιες είναι ένας σταθμός — όχι ολόκληρη η ζωή
Κάθε χρόνο, χιλιάδες μαθητές δίνουν μια δύσκολη μάχη. Και κάθε χρόνο χρειάζεται να θυμόμαστε κάτι πολύ σημαντικό:
Οι Πανελλήνιες είναι μια σημαντική διαδικασία, αλλά δεν καθορίζουν την αξία, την προσωπικότητα ή το μέλλον ενός ανθρώπου.
Πίσω από τους βαθμούς υπάρχουν παιδιά.
Πίσω από τις επιδόσεις υπάρχουν συναισθήματα.
Πίσω από την προσπάθεια υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται στήριξη, αποδοχή και φροντίδα.
Ας μάθουμε λοιπόν να ακούμε περισσότερο.
Να πιέζουμε λιγότερο.
Να δίνουμε χώρο στα παιδιά να είναι άνθρωποι και όχι μόνο υποψήφιοι.
Γιατί καμία επιτυχία δεν έχει αξία όταν χάνεται η ψυχική ισορροπία ενός παιδιού.
Τι προσπαθούμε να κάνουμε στο Φροντιστήριο
Στο Φροντιστήριό μας δεν βλέπουμε μόνο υποψηφίους.
Βλέπουμε εφήβους που βρίσκονται σε μια από τις πιο πιεστικές περιόδους της ζωής τους.
Μέσα από τη συμβουλευτική υποστήριξη, βοηθάμε τα παιδιά:
- να αναγνωρίζουν το άγχος πριν τα κατακλύσει,
- να διαχειρίζονται την πίεση χωρίς να καταρρέουν,
- να βάζουν πιο ρεαλιστικές απαιτήσεις από τον εαυτό τους,
- να θυμούνται ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από μια βαθμολογία.
Και κυρίως, τους δίνουμε χώρο να μιλήσουν χωρίς φόβο ότι θα κριθούν.
Γιατί πολλές φορές, το παιδί που λέει «είμαι καλά» είναι αυτό που χρειάζεται περισσότερο να ακουστεί.
«Δεν μπορώ άλλο… αλλά πρέπει.»
Αυτή είναι άλλη μια φράση που ακούμε συχνά αυτή την περίοδο.
Άλλες φορές λέγεται δυνατά. Άλλες μένει κρυμμένη πίσω από κλειστές πόρτες, ατελείωτες ώρες διαβάσματος και ένα παιδί που προσπαθεί να δείχνει δυνατό.
Ως Υπεύθυνη Συμβουλευτικής που στηρίζω και έρχομαι σε επαφή καθημερινά μαθητές Λυκείου, βλέπω κάτι που πολλές φορές δεν φαίνεται εύκολα:
Παιδιά εξαντλημένα.
Παιδιά που φοβούνται περισσότερο την απογοήτευση παρά την αποτυχία.
Παιδιά που έχουν μάθει να συνδέουν την αξία τους με έναν βαθμό και ένα αποτέλεσμα.
Και αυτό είναι πολύ πιο βαρύ από την ίδια την ύλη.
Ένα μήνυμα προς κάθε μαθητή
Αν αυτή την περίοδο νιώθεις ότι πιέζεσαι, ότι φοβάσαι ή ότι έχεις κουραστεί… δεν σημαίνει ότι είσαι αδύναμος.
Σημαίνει ότι προσπαθείς πολύ.
Και θέλω να θυμάσαι κάτι σημαντικό:
Οι Πανελλήνιες είναι ένας σημαντικός σταθμός.
Δεν είναι όλη σου η ζωή.
Δεν είναι όλη σου η αξία.
Και σίγουρα δεν καθορίζουν ποιος είσαι.
Η πραγματική επιτυχία δεν είναι μόνο η επίδοση. Είναι να μπορείς να ονειρεύεσαι, να προσπαθείς και να εξελίσσεσαι χωρίς να διαλύεσαι ψυχικά στην πορεία.
Άλκηστις Φλώρου Μ.
Υπεύθυνη Συμβουλευτικής & Life Coaching
